ದಿಢೀರ್ ಪ್ರವಾಹ ತಡೆಗೆ ಒಡ್ಡುಗಳು ಹೇಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಲ್ಲದು? ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿ ನೀಡಿದ ಸಲಹೆಯೇನು?

ದಿಢೀರ್ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಹಾನಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಪತ್ತುಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಹಾನಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಹೂಳು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಒಡ್ಡುಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ
ದಿಢೀರ್ ಪ್ರವಾಹ ತಡೆಗೆ ಒಡ್ಡುಗಳು ಹೇಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಲ್ಲದು? ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿ ನೀಡಿದ ಸಲಹೆಯೇನು?

ಇಂದು ಮಾನವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ವಿಜ್ಞಾನ ಆದುನೀಕತೆಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೇ ಮುಂದುವರೆದಿದ್ದರೂ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮುಂದೆ ಕುಬ್ಜನೇ ಎಂದು ಹತ್ತಾರು ಬಾರಿ ಸಾಬೀತಾಗುತ್ತಲೇ ಇದೆ. ಇಂದಿಗೂ ಕೂಡ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ವಿಕೋಪಗಳಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಜನರು ಪ್ರತೀ ವರ್ಷವೂ ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ನಮ್ಮನ್ನಾಳುವ ಸರ್ಕಾರಗಳು ತಜ್ಞರ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದರೆ ಸಾವುಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ತಡೆಯಲಾಗದಿದ್ದರೂ ಕನಿಷ್ಟ ಪಕ್ಷ ಶೇಕಡಾ 50 ರಷ್ಟು ಸಾವುಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. 2013 ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಾಖಂಡದಲ್ಲೂ ದಿಢೀರ್ ಪ್ರವಾಹ ಉಂಟಾಗಿ ನೂರಾರು ಜನರು ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿಯು ಗಂಗಾ ಮತ್ತು ಅದರ ಉಪನದಿಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ದಿಢೀರ್ ಪ್ರವಾಹ ಮುನ್ಸೂಚನಾ ನೆಟ್ ವರ್ಕ್ ನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವ ಆ ಮೂಲಕ ಬ್ಯಾರೇಜ್ಗಳನ್ನು (ಅಣೆಕಟ್ಟು, ಒಡ್ಡು) ತೆರೆಯುವ ಮತ್ತು ಮುಚ್ಚುವಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಅಗತ್ಯತೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದ್ದರು. ಆ ಮೂಲಕ ದಿಢೀರ್ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿ ಸಾಯುವವರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದರು.

2013 ರ ಜೂನ್ ನಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಾಖಂಡದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಜನರನ್ನು ಬಲಿ ಪಡೆದ ಪ್ರವಾಹದ ನಂತರ ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ ಸಚಿವಾಲಯವು ಈ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಆಗಿರುವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಸಮಿತಿಯೊಂದನ್ನು ರಚಿಸಿತ್ತು. ಪರಿಸರವಾದಿ ರವಿ ಚೋಪ್ರಾ ನೇತೃತ್ವದ ಸಮಿತಿ 2014 ರ ಏಪ್ರಿಲ್ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವರದಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ. ಉತ್ತರಖಾಂಡ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾನುವಾರ ಸಂಭವಿಸಿದ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಕನಿಷ್ಠ 11 ಮಂದಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದಾರೆ, 200 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಕಾಣೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ದುರಂತದ ನಿಖರವಾದ ಕಾರಣವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಕಂಡುಹಿಡಿದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಕೆಲವು ತಜ್ಞರು ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಭೂಕುಸಿತವು ದಿಢೀರ್ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್‌ ಮಾಡಿ

2013 ರ ಜೂನ್ 13 ರಿಂದ 17 ರ ವರೆಗೆ ಉತ್ತರಾಖಂಡದಾದ್ಯಂತ ನಿರಂತರ ಮಳೆಯಾಗಿತ್ತು. ಒದ್ದೆಯಾದ ಹಿಮದ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವ ಮಳೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಹಿಮನದಿಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರುವ ಚೋರಬರಿ ಸರೋವರದ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕೇದಾರನಾಥ ದೇವಾಲಯವು ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಾನಿಯಾಯಿತು. ಸರೋವರದ ಹಠಾತ್ ಸಿಡಿ, ಕಡಿದಾದ ಸ್ಥಳ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಮಳೆ ಮಂದಾಕಿನಿ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ದುರಂತದ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ತೆಹ್ರಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ಗಂಗಾ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಹೃಷಿಕೇಶ ಮತ್ತು ಹರಿದ್ವಾರ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಳುಗಿದ್ದವು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ತೆಹ್ರಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಪ್ರವಾಹದ ಹರಿವನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾದ್ಯವಲ್ಲ.

ತೆಹ್ರಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಪ್ರವಾಹ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸಮಿತಿ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಆದರೆ, ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆಗಾಲ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಮೊದಲು, ಜೂನ್ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹ ಸಂಭವಿಸಿದಾಗಿನಿಂದ, ಟೆಹ್ರಿ ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿ ನೀರು ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ತಡೆದಿದೆ. ವಿಷ್ಣುಪ್ರಯಾಗ್ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರದ ಮೇಲಿರುವ ಅಲಕಾನಂದದ ಉಪನದಿಯಾದ ಖಿರೋನ್ ಗಂಗಾ ತಂದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅವಶೇಷಗಳ ಹರಿವಿನಿಂದ ವಿಷ್ಣುಪ್ರಯಾಗ್ ಸ್ಥಾವರಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯು ತಿಳಿಸಿದೆ. ಬ್ಯಾರೇಜ್ ನ ದ್ವಾರಗಳ ಮೂಲಕ ನೀರು ಹಾದುಹೋಗುವಾಗ ಬೃಹತ್ ಬಂಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಭಗ್ನಾವಶೇಷಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇದು ಎಡದಂಡೆಯಲ್ಲಿರುವ ಬ್ಯಾರೇಜ್ ಅನ್ನು ಮೀರಿಸುವ ಹರಿವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಇದರಿಂದ ಕಂಪನಿಯ ಕಚೇರಿಗಳು, ಹೆಲಿಪ್ಯಾಡ್ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯ ಒಂದು ಭಾಗವು ಕೊಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿದೆ. ವಿಷ್ಣುಪ್ರಯಾಗ್ ಯೋಜನಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಗೇಟ್ಗಳ ತೆರೆಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಮುಚ್ಚುವಿಕೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಮರ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆಯೇ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿ ಕೆಲವು ಅನುಮಾನಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತು.

ದಿಢೀರ್ ಪ್ರವಾಹ ತಡೆಗೆ ಒಡ್ಡುಗಳು ಹೇಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಲ್ಲದು? ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿ ನೀಡಿದ ಸಲಹೆಯೇನು?
ಉತ್ತರಾಖಂಡ್: ‌ಏಕಾಏಕಿ ಹಿಮಗಡ್ಡೆ ಸಿಡಿದು ಭೀಕರ ಪ್ರವಾಹ: 100 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಾವು ಶಂಕೆ

ದಿಢೀರ್ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಹಾನಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಪತ್ತುಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಹಾನಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಹೂಳು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾರೇಜ್ಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾರೇಜ್ಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯು ಗೇಟ್ಗಳನ್ನು ಯಾವಾಗ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೆಗೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಯಾವುದೇ ನೈಜ-ಸಮಯದ ಪ್ರವಾಹ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಜಾಲ ಅಥವಾ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಹವಾಮಾನ ಕೇಂದ್ರ ಅಪ್ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಮತ್ತು ಬೃಹತ್ ಭೂಕುಸಿತದ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿಲ್ಲದೆ, ಬ್ಯಾರೇಜ್ಗಳು ತೀವ್ರ ನಿರ್ಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಎಂದು ವರದಿ ಹೇಳಿದೆ. ತೆಹ್ರಿ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ತಜ್ಞರು ಇದಕ್ಕೆ ‘Real Time Flow Forecasting Network’ ಅಳವಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಆದ್ದರಿಂದ ಹವಾಮಾನ ದತ್ತಾಂಶದ ಮೂಲಕ ಕನಿಷ್ಠ 12 ರಿಂದ 18 ಗಂಟೆಗಳ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ತೆಹ್ರಿ ಜಲಾಶಯಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ನೀರು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಊಹಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ಜ್ಞಾನದಿಂದ, ನೀರಿನ ಹರಿವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ತೆಹ್ರಿ ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ಪ್ರವಾಹದ ತೀವ್ರತೆ ತಗ್ಗಿಸಲು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ ನದಿಗಳಿಂದ ಹೊರತೆಗೆಯಲಾದ ಹೂಳನ್ನು ಮತ್ತು ನದಿ ತೀರದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿರುವ ತ್ಯಾಜ್ಯ ದ ಕುರಿತೂ ವರದಿಯು ಬೊಟ್ಟು ಮಾಡಿ ತೋರಿಸಿದೆ. ಉತ್ತರಾಖಂಡದಲ್ಲಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಿಲೇವಾರಿ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಕೂಡ ವರದಿಯು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದೆ. ಎರಡು ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳ ನಡುವಿನ ಕನಿಷ್ಠ ಅಂತರವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ 1 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ನಿಂದ ಈ ದೂರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರ ತಂಡವು ಹೇಳಿತ್ತು. ಆದರೆ ತಜ್ಞರ ತಂಡವು ನೀಡಿದ ಸಲಹೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸದೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ವಹಿಸಿದ್ದೇ ಈಗ ಮೊನ್ನೆ ಸಂಬವಿಸಿರುವ ಹಾನಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

SOURCE: The Print

Click here to follow us on Facebook , Twitter, YouTube, Telegram

No stories found.
Pratidhvani
www.pratidhvani.com